Wstęp

Sumba to jedna z wysp indonezyjskich, która nie należy do najbardziej turystycznych miejsc tego kraju. Leży trochę na uboczu, i jest jedną ze spokojniejszych wysp. Nie oznacza to, że nie jest warta uwagi. Sumba znana jest przede wszystkim ze wspaniałej kultury plemiennej, co za tym idzie z tradycyjnych wiosek, fantastycznego festiwalu Pasola czy megalitycznych grobowców. Czas spędzony na Sumbie na pewno nie będzie czasem straconym, a wrażenia, które zabierzemy ze sobą do kraju, będą nam jeszcze długo towarzyszyć.

Położenie

Leży na Oceanie Indyjskim i wchodzi ona w skład Małych Wysp Sundajskich. Umiejscowiona na południowy zachód od Flores jest łatwo odstępna. Wyspa ma 11 000 km2 i należy do słabo zaludnionych. Dlatego też można tam odpocząć w ciszy, z daleka od zgiełku dużych miast i licznych turystów. Charakteryzuje się dużym zróżnicowaniem. Można tu doświadczyć zarówno wilgoci lasów tropikalnych jak i gorąca rozległych sawann. Przeważa teren górzysty, a największe miasto to Waingapu, które liczy sobie około 11 000 mieszkańców.

Historia

Przez wiele lat wyspa była odosobniona od reszty kraju, podzielona na małe królestwa i klany, które prowadziły ze sobą nieustanne walki. Zwycięzcy wracali do domów ze ściętymi głowami wrogów, które były wieszane na drzewach. Miało to zapewnić wiosce dostatek i dobre plony. Sumba, postrzegana była przez wiele lat jako wyspa niespokojna, pełna porywczych i zapalczywych mieszkańców. Ludzie ci, do dzisiaj zresztą, podobnie jak Papuasi, pozostają nadal porywczy i wybuchowi.

Religia

Obecnie mieszkańcy wyspy zostali zmuszeni do przejścia na jedną z oficjalnych religii Indonezji. Nadal jednak ich tradycyjne wierzenia mają znaczny wpływ na życie codzienne, a synkretyzm religijny jest bardzo powszechny. Sumbańczycy wierzą w świat nadprzyrodzony, w którym żyje bóg stworzyciel i duchy przodków. Marapu jest typową religią animistyczną, w której zakorzenione są takie tradycje jak megalityczne grobowce, domy o spiczastych dachach pokrytych trawą. Nawet znany na cały świat materiał ikat jest elementem tej religii. Sumbańczycy wierzą, że Ojciec-Słońce i Matka –Księżyc dbają o harmonię i równowagę świata. Poza tym Sumba jest ostatnią na świecie kulturą megalityczną, w której nadal tworzy się budowle z kamienia. Tutejsze megalityczne grobowce znane są na cały świat. Gwarantują one społeczną nieśmiertelność tym, którzy je sobie wybudowali. Co zamożniejsi Sumbańczycy zaczynają już budowę grobowców za życia.

Tradycja

Według wierzeń mieszkańców wyspy, w tradycyjnych wsiach i domach ma miejsce symboliczne spotkanie świata doczesnego i nadprzyrodzonego. Wioski rozmieszczone są gównie na zboczach gór, co w przeszłości miało zapobiegać częstym najazdom wrogów oraz przybliżyć mieszkańców do siedziby ich boga Marapu.  Domy podzielone są na trzy poziomy: najniższy służy zwierzętom, średni ludziom a najwyższy należy do duchów. Podobnie jak plemiona na Papui Zachodniej, również i Sumbańczycy wierzą w święte miejsca. Są one nietykalne i poświęcone wyłącznie bóstwu Marapu. Mogą to być święte kamienie, drzewa czy ołtarze, na których odprawia się rytuały.

Festiwal Pasola należy do jednej z najciekawszych tradycji wyspy. Jest to ceremonia organizowana w podziękowaniu przodkom. Polega ona na tym, że członkowie przeciwnych drużyn rzucają w siebie włóczniami, oraz ścigają się konno. Bierze w tym udział 50 mężczyzna podzielonych na dwie drużyny. Grę rozpoczyna Rato, tradycyjny ksiądz przywódca, który pierwszy rzuca włócznią. Ceremonia odbywa się raz do roku w okresie lutego i marca, a jaj dokładny termin określa Rato. Festiwal ma miejsce w Lamboya i Kodi. Nazwa pochodzi od wyrazu Sola lub Hola, która określa rodzaj długiego drewnianego drążka. Według Sumbańczyków Paola ma bardzo silny związek z nawykami ludzi, rytuał pomaga ludziom żyć szczęśliwie zarówno na ziemi jak i w niebie, ale ma też znaczny wpływ na rolnictwo, bo każdy rozlew krwi uważany jest za symbol dobrobytu. Bez krwi Pasola dla nich nic nie znaczy.

Ikat

Są to misternie tkane, wspaniałe materiały. Każdy jeden opowiada odrębną historię. Można się śmiało pokusić o stwierdzenie, że ikat pokrywa krajobraz wyspy, ozdabia domy i ubiera mieszkańców. Ikat przedstawia historię tej wyspy swoimi wzorami, barwami i rytuałami. Każdy płat jest osobisty, nakreśla losy tkacza, jego sytuację społeczną, majątek i klan, z którego się wywodzi. Materiały te używa się do ubrania, do ozdoby domu czy do różnych ceremonii jak na przykład urodzin, ślubów, pogrzebów czy festiwali. Każdy ze wzorów identyfikuje klan człowieka i dzięki temu jego przodkowie mogą go rozpoznać w świecie zmarłych, gdyż po śmierci zwłoki zostają owinięte tą tkaniną. Mężczyźni noszą tkaniny typu ‘hinggi’, kobiety natomiast noszą lau pahudu, czyli rurkowe spódnice. Materiał wykonuje się bardzo pracochłonną i skomplikowaną techniką, dlatego większy kawałek może być wykonywany nawet wiele miesięcy a nawet lat.

O autorze:

Bastian

Information technology architect, loving expeditions in the wilderness of Indonesia.

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Dodaj komentarz:

*